Những điểm mới của 11 Luật, Bộ luật có hiệu lực từ 01/01/2021
26/04/2021 16:56:00 Xem cỡ chữ: A+ A-
Từ ngày 01/1/2021, có 11 Luật, Bộ luật chính thức có hiệu lực thi hành, bao gồm: Bộ luật Lao động 2019; Luật Chứng khoán 2019; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp; Luật Hòa giải, đối thoại tại tòa án; Luật Thanh niên 2020; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng; Luật Doanh nghiệp; Luật Đầu tư; Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Quốc hội. Nhiều điểm trong các Luật, Bộ luật đã được sửa đổi, bổ sung để phù hợp hơn với thực tế.

Bộ luật Lao động 2019 sẽ áp dụng từ ngày 1.1.2021 với nhiều điểm mới. Ảnh: Thành Công

Bộ luật Lao động 2019

Bộ Luật Lao động (sửa đổi) được Quốc hội thông qua tại kỳ họp 8, tháng 11/2019 và có hiệu lực từ đầu năm nay. Bộ luật quy định nhiều điểm mới như:  Chỉ còn 2 loại hợp đồng lao động (HĐLĐ). Người lao động (NLĐ) có quyền đơn phương chấm dứt HĐLĐ không cần lý do. Người sử dụng lao động (NSDLĐ) phải chịu chi phí mở tài khoản cho NLĐ nếu trả lương qua ngân hàng…

Liên quan đến quy định mới về thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, Bộ luật Lao động 2019 nêu rõ:  Không còn quy định cố định thời giờ làm việc không quá 06 giờ trong 01 ngày đối với những người làm các công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; thời gian làm thêm giờ không quá 40 giờ/tháng; không giới hạn số giờ làm thêm trong trường hợp đặc biệt; người lao động sẽ có 2 ngày nghỉ lễ Quốc khánh 02/9; lao động nữ làm công việc nặng nhọc khi mang thai có thể được giảm bớt 01 giờ làm việc hằng ngày…

Bộ luật Lao động cũng quy định những quy định mới về vấn đề nghỉ hưu của NLĐ. Điều 169 Bộ luật Lao động mới nêu rõ: Tuổi nghỉ hưu của NLĐ trong điều kiện lao động bình thường được điều chỉnh theo lộ trình cho đến khi đủ 62 tuổi đối với lao động nam vào năm 2028 và đủ 60 tuổi đối với lao động nữ vào năm 2035. Kể từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu của NLĐ trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 03 tháng đối với nam; đủ 55 tuổi 04 tháng đối với nữ. Sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng với lao động nam; 04 tháng với lao động nữ.

Luật Chứng khoán 2019

Luật quy định 7 biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn thị trường chứng khoán, trong đó có việc ứng phó, khắc phục sự cố, sự kiện, biến động ảnh hưởng đến an toàn, ổn định và tính toàn vẹn của thị trường; phong tỏa tài khoản chứng khoán, yêu cầu người có thẩm quyền phong tỏa tài khoản tiền có liên quan đến vi phạm pháp luật về chứng khoán...

Bên cạnh đó, Luật cũng bổ sung hành vi bị cấm trong hoạt động về chứng khoán và thị trường chứng khoán, đơn cử như: Sử dụng tài khoản, tài sản của khách hàng khi không được khách hàng ủy thác hoặc trái quy định của pháp luật hoặc lạm dụng tín nhiệm để chiếm đoạt tài sản của khách hàng; cho người khác mượn tài khoản để giao dịch chứng khoán, đứng tên sở hữu chứng khoán hộ người khác dẫn đến hành vi thao túng giá chứng khoán.

Luật Đầu tư 2020

Chính thức khai tử dịch vụ đòi nợ thuê, giảm số lượng ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện xuống còn 227, chấm dứt hoạt động của dự án đầu tư trên cơ sở giao dịch giả tạo về vốn, tạo cơ sở pháp lý để xử lý các trường hợp đầu tư chui, núp bóng;... là những nội dung mới nổi bật của Luật Đầu tư (sửa đổi).

Đáng chú ý, Luật quy định rõ việc xem xét các điều kiện an ninh, quốc phòng trong trường hợp nhà đầu tư nước ngoài đầu tư theo hình thức thành lập doanh nghiệp, góp vốn, mua cổ phần; mua phần vốn góp tại các doanh nghiệp ở đảo, xã, phường, thị trấn biên giới, ven biển hoặc các khu vực nhạy cảm về an ninh, quốc phòng.

Ngoài ra, theo Luật Đầu tư 2020, nghề ưu đãi đầu tư cũng được bổ sung, gồm: Giáo dục đại học; Sản xuất các sản phẩm hình thành từ kết quả khoa học và công nghệ theo quy định của pháp luật về khoa học và công nghệ; Sản xuất sản phẩm thuộc Danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển; Bảo quản thuốc, sản xuất trang thiết bị y tế; Sản xuất hàng hóa, cung cấp dịch vụ tạo ra hoặc tham gia chuỗi giá trị, cụm liên kết ngành.

Luật Xây dựng sửa đổi 2020

Ngày 17/6/2020, Quốc hội đã thông qua Luật Xây dựng sửa đổi 2020, trong đó, sửa đổi, bổ sung quy định về 9 trường hợp được miễn giấy phép xây dựng; quy định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng; nhiều điểm mới về giấy phép xây dựng.

Bên cạnh đó, Luật Xây dựng sửa đổi 2020 cũng nêu rõ, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng phải xem xét hồ sơ để cấp giấy phép trong thời gian 20 ngày đối với trường hợp cấp giấy phép xây dựng công trình, bao gồm cả giấy phép xây dựng có thời hạn, giấy phép xây dựng điều chỉnh, giấy phép di dời và trong thời gian 15 ngày đối với nhà ở riêng lẻ. Như vậy, thời gian cấp giấy phép xây dựng được rút ngắn xuống còn 20 ngày thay vì 30 ngày như trước.

Liên quan đến việc xây dựng nhà ở riêng lẻ tại nông thôn, Luật xây dựng sửa đổi năm 2020 cũng quy định miễn giấy phép đối với trường hợp: Nhà ở riêng lẻ ở nông thôn có quy mô dưới 07 tầng và thuộc khu vực không có quy hoạch đô thị, quy hoạch xây dựng khu chức năng hoặc quy hoạch chi tiết xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.
(Không áp dụng đối với nhà ở riêng lẻ được xây dựng trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử văn hóa).

Luật Giám định tư pháp sửa đổi 2020

Theo Luật Giám định tư pháp (sửa đổi), từ năm 2021, phạm vi giám định tư pháp được mở rộng theo hướng giám định tư pháp được trưng cầu, thực hiện ngay từ giai đoạn “khởi tố”, thay vì từ giai đoạn điều tra vụ án hình sự như quy định trước đó.

Cũng theo quy định mới, Viện KSND tối cao có thêm phòng giám định kỹ thuật hình sự. Các tổ chức giám định tư pháp công lập về kỹ thuật hình sự sẽ bao gồm: Viện khoa học hình sự thuộc Bộ Công an; Phòng kỹ thuật hình sự thuộc Công an cấp tỉnh; Phòng giám định kỹ thuật hình sự thuộc Bộ Quốc phòng; Phòng giám định kỹ thuật hình sự thuộc Viện KSND tối cao.

Phòng giám định kỹ thuật hình sự thuộc Viện KSND tối cao là phòng được quy định mới tại Luật này,  thực hiện giám định về âm thanh, hình ảnh từ các dữ liệu điện tử.

Quy định này sẽ đáp ứng yêu cầu cấp thiết trong điều tra, xử lý tội phạm tham nhũng, xâm phạm hoạt động tư pháp; đáp ứng kịp thời nhu cầu về giám định âm thanh, hình ảnh thu thập trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử; không làm tăng biên chế ngành kiểm sát.

Luật Hòa giải, đối thoại tại tòa án

Luật quy định 9 nguyên tắc hòa giải, đối thoại tại Tòa án; trong đó 3 nguyên tắc quan trọng nhất là tự nguyện, bảo mật thông tin và linh hoạt trong hòa giải.

Điều 19 Luật Hòa giải nêu rõ, đối thoại tại tòa án quy định không tiến hành hòa giải, đối thoại tại Tòa án trong 07 trường hợp: Yêu cầu đòi bồi thường do gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước; vụ việc phát sinh từ giao dịch dân sự vi phạm điều cấm của luật hoặc trái đạo đức xã hội; đương sự đã được mời tham gia hòa giải, đối thoại hợp lệ lần 2 mà vẫn vắng mặt không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan hoặc không thể tham gia hòa giải, đối thoại được vì lý do chính đáng; một bên vợ hoặc chồng trong tranh chấp ly hôn là người mất năng lực hành vi dân sự; một trong các bên đề nghị không tiến hành hòa giải, đối thoại; một trong các bên yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính; trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Luật Doanh nghiệp

Trong Luật Doanh nghiệp (sửa đổi), khái niệm doanh nghiệp Nhà nước đã được định nghĩa lại. Theo đó, doanh nghiệp Nhà nước là doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ, tổng số cổ phần có quyền biểu quyết, thay vì tỷ lệ tuyệt đối 100% như trước.

Luật Doanh nghiệp 2020 gồm 10 chương, 218 điều, với những cải cách quan trọng nhất, gồm: Cắt giảm thủ tục hành chính và tạo thuận lợi hơn cho việc đăng ký doanh nghiệp, gia nhập thị trường; nâng cao khung khổ pháp lý về quản trị doanh nghiệp và nâng cao mức độ bảo vệ nhà đầu tư, cổ đông theo chuẩn mực, thông lệ quốc tế tốt và phổ biến; nâng cao hiệu lực quản trị và hiệu quả hoạt động doanh nghiệp có sở hữu nhà nước; thúc đẩy phát triển thị trường vốn nhằm đa dạng hóa nguồn vốn cho sản xuất, đầu tư kinh doanh; tạo thuận lợi hơn cho tổ chức lại và mua bán doanh nghiệp.

Luật Thanh niên 2020 có 7 chương, 41 điều, sẽ thay thế Luật Thanh niên 2005. Ảnh: Ngọc Bích

Luật Thanh niên 2020

Luật Thanh niên 2020 có 7 chương, 41 điều, sẽ thay thế Luật Thanh niên 2005.

Luật quy định 8 điểm mới cơ bản: Thứ nhất, không quy định cụ thể quyền và nghĩa vụ của thanh niên mà quy định vai trò, trách nhiệm của thanh niên. Thứ hai, quy định nguyên tắc bảo đảm thực hiện quyền, nghĩa vụ của thanh niên và chính sách của Nhà nước đối với thanh niên. Thứ ba, quy định nguồn lực thực hiện chính sách của Nhà nước đối với thanh niên. Thứ tư, quy định Tháng Thanh niên, Đối thoại với thanh niên. Theo đó, tháng 3 hàng năm sẽ là Tháng Thanh niên. Thứ năm, quy định về chính sách đối với thanh niên. Thứ sáu, trách nhiệm của tổ chức thanh niên. Thứ bảy, trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc, tổ chức xã hội, tổ chức kinh tế, cơ sở giáo dục, gia đình đối với thanh niên. Thứ tám, quy định về quản lý Nhà nước về thanh niên.

Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư 2020

Theo Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư 2020 thì lĩnh vực đầu tư theo phương thức PPP đã thu hẹp chỉ còn 5 lĩnh vực: Giao thông vận tải; lưới điện, nhà máy điện, trừ nhà máy thủy điện và các trường hợp Nhà nước độc quyền theo quy định của Luật Điện lực; thủy lợi; cung cấp nước sạch; thoát nước và xử lý nước thải; xử lý chất thải; Y tế; giáo dục - đào tạo; hạ tầng công nghệ thông tin.

Nếu như Luật Đầu tư và Nghị định hướng dẫn chỉ dẫn chiếu việc lựa chọn nhà đầu tư thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu thì Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư đã quy định rõ việc lựa chọn nhà đầu tư.

Cụ thể, các hình thức lựa chọn nhà đầu tư được áp dụng trong đầu tư theo phương thức PPP như sau:

- Đấu thầu rộng rãi

- Đàm phán cạnh tranh

- Chỉ định nhà đầu tư

- Lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt.

Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi 2020

Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi 2020 có 8 điểm mới đáng chú ý như bổ sung thêm văn bản quy phạm pháp luật vào hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL); sửa quy định về thời điểm có hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật; mở rộng thẩm quyền ban hành VBQPPL của HĐND, UBND cấp huyện/xã; bổ sung trường hợp xây dựng, ban hành VBQPPL theo thủ tục rút gọn; VBQPPL có thể bị đình chỉ, bãi bỏ bằng văn bản của cơ quan nhà nước khác; VBQPPL đã ban hành vẫn có thể tiếp tục áp dụng dù quy định khác với VBQPPL mới; bổ sung trách nhiệm của hội đồng dân tộc trong thẩm tra một số dự án luật, pháp lệnh, dự thảo nghị quyết; không làm phát sinh thủ tục hành chính mới khi sửa VBQPPL đã ban hành trước ngày 01/7/2016.

Luật Tổ chức Quốc hội sửa đổi 2020

Luật Tổ chức Quốc hội sửa đổi 2020 quy định, từ khóa XV, tỷ lệ đại biểu hoạt động chuyên trách được nâng lên ít nhất 40%, tăng 5% so với luật hiện hành. Tiêu chuẩn đối với đại biểu Quốc hội cũng được nâng cao hơn so với hiện hành, như am hiểu toàn diện các vấn đề kinh tế - xã hội, có khả năng tranh luận, tư duy phản biện, kỹ năng biểu đạt ý kiến...

Hoàng Bằng Giang

Trường Chính trị tỉnh

  • Số người online: 1424
  • Số lượt truy cập: 13336066
  • Số lượt truy cập tuần: 163961
  • Số lượt truy cập tháng: 1121862